Besluit  Gemeenteraad

Regelgeving

Gelet op:

• het decreet over het lokaal bestuur van 22.12.2017, zoals gewijzigd en de bijhorende besluiten en omzendbrieven van de Vlaamse regering;
• de wet van 29.07.1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van bestuurshandelingen;
• het bestuursdecreet van 07.12.2018;
• het besluit van de Vlaamse Regering van 30.03.2018 betreffende de beleids- en beheerscyclus van de lokale en de provinciale besturen;
• het besluit van de gemeenteraad houdende het reglement inzake het doorvoeren van een sociaal verantwoorde financiële tegemoetkoming voor de huishoudelijke afvalkosten / retributie voor extra contingent witte kunststofzakken (luierzakken), laatst gewijzigd op 15.12.2023;
• het decreet van 23.12.2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen, en wijzigingen;
• het besluit van de Vlaamse Regering van 17.02.2012 tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen, en wijzigingen;
• het besluit van de gemeenteraad van 21.12.2023 inzake het doorvoeren van een sociaal verantwoorde financiële tegemoetkoming voor de huishoudelijke afvalkosten / retributie voor extra contingent witte kunststofzakken - Dienstjaar 2024;
• het besluit van de Vlaamse Regering van 26.05.2024 tot vaststelling van het Uitvoeringsplan Huishoudelijk Afval en Gelijkaardig Bedrijfsafval 2023 - 2030;
• het besluit van de gemeenteraad van 19.12.2024 inzake het doorvoeren van een sociaal verantwoorde financiële tegemoetkoming voor de huishoudelijke afvalkosten - Dienstjaar 2025;

Feiten, context en motivering

Overwegende:

• dat het vanuit sociaal oogpunt opportuun lijkt om doelgroepen te faciliteren door hun financiële draagkracht te waarborgen door de bijkomende kosten - die door het aanbieden van afvalstoffen in de restafval recipiënten ontstaan - te bufferen middels financiële tegemoetkoming;
• dat het aangewezen lijkt een sociale correctie toe te kennen aan doelgroepen, die wegens specifieke omstandigheden meer huishoudelijk afval produceren vanwege ziekte;
• dat het DifTar-principe gerespecteerd dient gerespecteerd te worden;
• dat het niet langer opportuun lijkt om aan de volgende doelgroepen een sociale correctie toe te kennen, dit gelet de bepalingen als opgenomen onder artikel 6.4.2 uit het Lokaal MaterialenPlan, het Uitvoeringsplan Huishoudelijk Afval en Gelijkaardig Bedrijfsafval 2023 - 2030: Een lokaal bestuur kan voor specifieke doelgroepen van burgers tegemoetkomingen voorzien in hun afvalkost. Het is echter noodzakelijk om ook die burgers blijvend te stimuleren afval te voorkomen en afval correct te sorteren. Daarom worden randvoorwaarden opgenomen in het VLAREMA: "ACTIE 30 - De Vlaamse Regering neemt randvoorwaarden op in het VLAREMA voor tegemoetkomingen in de afvalfactuur. De tegemoetkomingen mogen het algemene afvalbeleid van het lokale bestuur niet hypothekeren. Het louter ondersteunen bij de kosten voor restafval is dan ook niet wenselijk. Een omschakeling  naar ondersteuning van preventie en selectieve inzameling is aan de orde. Bij aanpassingen in het VLAREMA zullen een aantal principes vastgelegd worden. De sociale tegemoetkomingen die een lokaal bestuur instelt, worden beperkt tot twee doelgroepen. Een eerste doelgroep zijn burgers die een onvermijdelijk grotere hoeveelheid afval (bv. huisvuil) produceren ten gevolge van omstandigheden, zoals een aandoening of conditie waar ze zelf geen vat op hebben. Een duidelijk voorbeeld daarvan is incontinentie. De tegemoetkoming moet proportioneel zijn met de hoeveelheid extra geproduceerd afval ten gevolge van de aanwezige aandoening of conditie. Daarnaast kan een lokaal bestuur ervoor kiezen om burgers die het financieel moeilijk hebben bijkomend te ondersteunen. De tegemoetkoming kan automatisch worden toegekend op basis van een officiële financiële status (uitkering, dossier bij het OCMW, verhoogde tegemoetkoming,…). Het lokaal bestuur kan deze lijst (tijdelijk) aanvullen met mensen die zich in een gelijkaardige situatie bevinden zonder dat deze (al) geofficialiseerd is (vluchtelingen, mensen in precaire scheidingsprocedure…). Belangrijk is dat de doelgroep duidelijk afgebakend is.   Als een lokaal bestuur ervoor kiest om ondersteuning te bieden via de afvalfactuur, kan dat via het aanbieden van een beperkt aantal zakken, ophaalbeurten of een tegoed voor restafval, maar beter is preventie en selectieve inzameling te faciliteren door het aanbieden van een keuze tussen verschillende pakketten (bv. een gecombineerd pakket voor gft‐afval + pmd of herbruikbare luiers). Te allen tijde hoort het reglement de burger aan te zetten tot preventie en selectieve inzameling. Het is dan ook niet toegelaten om via ondersteuning de burger volledig te ontlasten van zijn afvalkosten voor restafval (noch voor huisvuil, noch voor grofvuil). Tegemoetkomingen voor alle burgers of grote categorieën burgers die niet met een bepaalde aandoening of in een precaire financiële situatie zitten, kunnen niet.";
• dat er geen randvoorwaarden worden opgenomen in het Lokaal MaterialenPlan voor gezinnen met jonge kinderen (< 3 jaar) waardoor het niet mogelijk lijkt om te besluiten of een aanvraag al dan niet als nooddragend kan worden bestempeld;
• dat het opportuun lijkt om in de toekomst de focus te leggen op de volgende doelgroepen, deze gelet hun aard, als nooddragend mogen gespecificeerd worden, en waarvoor een financiële tegemoetkoming in 2026 daarom aangewezen is, nl.:

1. Doelgroep 2A: Peritoneaal dialysepatiënten;
2. Doelgroep 2B: Stomapatiënten;
3. Doelgroep 2C: Patiënten die lijden aan incontinentie;

• dat de individuele bedragen die de doelgroepen toekomen, werden bepaald op basis van de gemiddelde bijkomende kosten en lasten - deze zijn voor elke individuele doelgroep anders;
• dat er wordt voorgesteld om de volgende tegemoetkomingen te hanteren:
  
  

• dat de vereiste verantwoordingsstukken dienen toegevoegd te worden tot de staving van de nood tot ondersteuning - deze stavingsstukken zijn per individuele doelgroep verschillend;
• dat de dossierbeheerder dient in te staan voor de controle op de volledigheid en ontvankelijkheid van de aanvragen tot tegemoetkoming;
• dat het om voormelde redenen opportuun lijkt om de goedkeuring te willen geven aan een financiële tegemoetkoming voor de als hoger aangegeven doelgroepen en gekoppelde premiebedragen;
  

Financiële Impact/budget

Overwegende:

• dat er in rekenjaar 2025 maar liefst 87 aanvragen ingediend werden tot het verkrijgen van een sociale tegemoetkoming in de afvalkosten (exclusief de aanvragen voor tegemoetkoming gezin met jonge kinderen en luierpremie), én de hieraan te verwachten kosten voor 2026 aan de hand van de in onderhavig reglement voorgestelde tarieven worden begroot op 17.000,- euro;
• dat het om voormelde redenen aangewezen lijkt om te willen voorzien in de nodige budgetten tot het betoelagen van de doelgroepen als hoger gedefinieerd;
• dat het om een toelage aan derden handelt als tussenkomst in de afvalkosten, en deze toelage bij wijze van correctie wordt ingeschreven op de provisierekeningen van de rechthebbenden: deze toelagen worden niet feitelijk - lees geldelijk - uitgekeerd aan de rechthebbenden;
• dat de toekenning van de sociale tegemoetkomingen wordt voorzien binnen de perken van de daartoe voorziene kredieten in de meerjarenbegroting voor 2026;

Adviezen

• Visum financieel beheerder

  Visum m.b.t. reglement inzake het doorvoeren van een sociaal verantwoorde financiële tegemoetkoming inzake huishoudelijke afvalkosten voor bepaalde doelgroepen - dienstjaar 2026

  Component  ‘Voorafgaande kredietcontrole’

  In het ontwerp van meerjarenplan 2026-2031 van de stad Aarschot, dat op 18 december 2025 ter goedkeuring aan de gemeenteraad zal voorgelegd worden, is in 2026 een krediet van 17.000,00 euro beschikbaar m.b.t. de toelage inzake sociale tegemoetkoming in de afvalkosten, BBC–actie 3.3.3 We zorgen voor een correcte, betaalbare en duurzame afvalinzameling, beleidsveld  0309 / Overig afval- en materialenbeheer, raming MJP200490, ARK 64970000 Specifieke werkingssubsidies – reglement. Het bovenvermelde bedrage in het meerjarenplan wordt jaarlijks verhoogd met 1%.

  Er is dus voldoende krediet beschikbaar onder voorwaarde dat het ontwerp van meerjarenplan 2026-2031 zal goedgekeurd worden door de gemeenteraad op 18 december 2025.

  Component ‘ Wetmatigheidscontrole die voorafgaat aan de verbintenis’

  De gemeenteraad kan aan doelgroepen (peritoneaal dialysepatiënten, stomapatiënten en patiënten die lijden aan incontinentie) een premie toekennen als tussenkomst in de onkosten voor de huishoudelijke afvalophaling. Uit het onderzoek van de documenten blijken er geen strijdigheden met de wettelijke voorschriften.

  Gunstig visum sociale tegoetkoming van Geert Wijns van 02 december 2025